|
Mizo kan thatchhe zel ang em?
V.L. Nghaka
Zirlai zinga question (zawhna) ka siam, 'Zirna ka tihchhiat chhan' chhanna ka thatchhiat vang, za a za(100%) a ni. (Lalzuia Colney, Meichher Dec.2002) tih ka chhiar a. Zirlai aimahin mipui mimir kan thatchhe mai thei tih ngaihtuahna a lo chhuak a. Mizoram hi ka fang chip ve hle a. Thangthar hi kan thatchhe tulh tulh a ni tih pawm tlan ngam tur niin ka hria. Synod in kum sawm chhung 'Intodelh' thupui kan neih pawh hi a sawtna a lang mawlh lo.
Mawl takin chhut ve ta ila- Kohhran leh khawtlang nunte zirnaa W.E.(kut hnathawh) kan hman dante hi a diklo a nih a rinawm. A pui berah erawh chuan sorkar hnathawk hlawh leh kut hnathawktute hlawh inthlau lutuk hi a ni thei ang. Sorkar hnathawkin min ngaithiam se tuna an hlawh chanve hlawh tur pawhin rawihsenloh kan hmu ang, kut hnathawk tur chu vai leh Burma mi tih loh chu kan hmu thei bar lo. Ka pension hnuah thingtlangah huan leh loah ka thawk ber a. Lo neimi chu kum that kumin mi pakhatin tin 100 vel a thar thei a, tinah Rs.50 a ni ber a. Rs.5000 man vel a ni. Inhlawhfain nitin sawmriat a hlawhin ni 20 ah Rs.1600 chauh a hlawh leh a. Kumpui lingleta a sur a sa hnuaia lo neitu chuan Office peon thlakhat hlawh pawh a phak lo. Graduate hote sorkar hna chauh zawng lova kut hnathawk tura fuih chu thil harsa tak a ni.
Huan thlai ching ila a puitling har a, kan lo tluchhe hman a. Thlaifur leh ran vulh lam han ti ila Cachar leh Burma lamin kan market a ti chhia. Leilet lam han ti ila, tractor leh electric kan nei lova. Bawng-a let thiam vai kan chhawr leh a. Taimak ngaihna avang hle.
Khawtlang Development-ah inhlawhna hlawk deuhah chuan rawihsen loh kan pungkhawm leh si a. Kan thatchhiat chhan hi kut hnathawh hlawk loh vang a ni ngei ang.
Sorkar hnathawk hlawhah kan sorkar sum kan hmang zova, thawh kan inchuh a. Kut hnathawh hlawkna tur a awm lova. Vai tawng takah thenkhat chu Officer kan han ni dek dek a, kan inti Raja vel a. Facility tha kan ngiat a, thenkhatin eiruk tur an melh ru nghal a. Tanpuina semte an lo lak then sak a. Hna hmulo inhlawhna tur a bo zo thin.
Hetiang hian mawl takin chhut ta ila- sorkar hnathawk a te ber atanga Minister thleng hian tuna hlawh chanve-ah inti hniam se. A theih nghal mai loh pawhin rilruah nei se. Sorkar buhfai hi Kg.-ah Rs.36 sennaah Rs.10 velin kan hralh an tihte hi Mizo buh thar zawng hi Kg-ah Rs.30 in lei sak a, supply a sem leh ni se. Lo neimi kut hnathawk kan hlawk ve ang a, kan taima mai ang. Tin, ram dangmi in sak contract, supply etc. lakluh hi khuahkhirh zual ila. Kan electric te hi luidung leiletah sam ila, phai khawro pawh tui kan pe thei ang a. Phai lumah pawh electric nen chuan kan khawsa peih deuh ang. Ram dang atanga thlai leh ran lakluh khuahkhirh nasa ila. School-ah kuthnathawk (W.E) hi mumal takin zirtir bawk nise.
Kan ramah hian sorkar hnathawk 10% velte hi changkang hle se, midang zaa sawmkua 90% rethei em em ila, ram changkang kan ni thei lovang. Ram hausakna chu thawhchhuah (product) tam a ni si a. Thatchhiat, thawktu tlemin an hlawh chhuak tam lovang. Ram hruaituten taima tur leh rinawm turin min fuih nasa a. Taimak dan tur ruahman loh chuan a sawt hauh lo. Thlaithar hralhna tha kan la hmu zo si lova. Thangthar kan thatchhe zo dawn alawm le. Hnam thatchhiate chan chu kan hre reng a. Phaizawl ram tha pawh vai hoin an rawn nei zo tawh a.
State puitling kan ni ve tawh a, kan ram leh hnam tan inpekna leh hrehawm tuar kan huam tlan a ngai a. Tun anga kan kal zel chuan kut hnathawk kan tlem telh telh ang a. Thatchhia leh ngawlvei an tak telh telh ang a. Sualna leh hlemhletna a puang ang a. Hnam leh khawtlang leh Kohhran nun a nghawng ang. Rinawmna a bo ang a. Nu fel pa fel pawhin an fate an hruai tha thei bik lovang.
[Location: unknown]
|
 |
